Gió phơn Tây Nam ảnh hưởng mạnh nhất đến khu vực nào? Đáp án

Câu hỏi: Khu vực nào sau đây ở nước ta chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn Tây Nam?

  • A. Bắc Trung Bộ.
  • B. Tây Bắc.
  • C. Đông Bắc.
  • D. Đồng bằng sông Hồng.

Đáp án đúng là B. Tây Bắc. Đây là vùng núi cao nằm trên hướng di chuyển chính của luồng không khí tây nam thổi từ vùng cao nguyên xuống vùng thấp, nên chịu tác động của hiệu ứng phơn rõ rệt nhất trong bốn phương án. Gió phơn Tây Nam vốn là gió khô nóng, khi vượt qua địa hình núi cao của Tây Bắc thì càng trở nên nóng và khô thêm.

Đề bài trắc nghiệm về khu vực chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn Tây Nam với bốn phương án Bắc Trung Bộ, Tây Bắc, Đông Bắc, Đồng bằng sông Hồng

Vì sao Tây Bắc chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn Tây Nam?

Tây Bắc thỏa mãn đồng thời hai điều kiện: nằm trên hướng gió thổi từ vùng cao xuống vùng thấp và có địa hình núi cao làm hiệu ứng phơn thể hiện rõ nhất.

Trước hết, gió phơn Tây Nam là loại gió khô nóng, thổi từ vùng cao nguyên xuống các vùng thấp hơn. Khi khối không khí vượt qua địa hình núi rồi hạ xuống sườn thấp, nó bị nén lại: nhiệt độ tăng nhanh, độ ẩm giảm sâu, tạo thành luồng gió oi bức và gây hạn hán nơi gió đi qua.

Tiếp đó, Tây Bắc là vùng núi cao ở phía tây – tây bắc nước ta, với các dãy núi chồng chất, địa hình chia cắt mạnh. Khu vực này nằm đúng “tuyến đón gió” của luồng không khí tây nam đi từ cao xuống thấp, nên gió vượt núi, hạ độ cao liên tục và càng nóng, càng khô thêm. Vì thế, trong bốn khu vực nêu ở đề, Tây Bắc là nơi chịu ảnh hưởng mạnh nhất của loại gió này.

Vì sao các phương án còn lại sai?

A. Bắc Trung Bộ: dải đất ven biển hẹp nằm phía đông Trường Sơn Bắc. Vùng này nổi bật với tác động của gió mùa Đông Bắc, bão và lũ về mùa đông; theo hướng thổi của luồng gió từ vùng cao xuống, nơi đây không đón trực tiếp gió phơn như Tây Bắc. Đây cũng là phương án dễ nhầm nhất, vì Bắc Trung Bộ vốn có nền nhiệt cao và thường xuyên chịu các đợt nắng nóng gay gắt về mùa hè.

C. Đông Bắc: vùng núi giáp biên giới phía bắc, nơi đón rõ nhất gió mùa Đông Bắc (không khí lạnh về mùa đông). Cả hướng gió lẫn hướng địa hình đều không trùng với luồng gió tây nam nên dễ bị loại trước.

D. Đồng bằng sông Hồng: địa hình đồng bằng thấp, xa các dải núi cao nằm trên tuyến gió tây nam. Thời tiết nơi đây chịu chi phối bởi gió mùa Đông Bắc, mưa bão và lũ lụt, không phải hiệu ứng phơn.

Hệ thống kiến thức liên quan

Gió phơn Tây Nam còn gọi là gió Lào, là hiện tượng đặc trưng của mùa hè ở nước ta. Các ý cần nhớ:

  • Nguồn gốc: không khí thổi từ hướng tây nam, vượt qua vùng cao rồi hạ xuống các vùng thấp.
  • Đặc tính: nóng, khô, oi bức; gây thiếu nước, hạn hán và các đợt nắng nóng cho vùng gió đi qua.
  • Phạm vi ảnh hưởng: tập trung chủ yếu ở các khu vực phía tây và tây nam của các dãy núi Trường Sơn.
  • Đối chiếu để phân biệt: gió mùa Đông Bắc mang không khí lạnh, hoạt động mạnh vào mùa đông và ảnh hưởng chủ yếu đến miền Bắc.

Chìa khóa của dạng câu hỏi này là liên hệ đặc điểm của loại gió với vị trí địa lý của từng vùng: vùng nào nằm trên hướng gió thổi từ cao xuống và có địa hình núi đón gió trực tiếp, vùng đó chịu ảnh hưởng mạnh nhất.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh

Khi gặp câu hỏi “khu vực nào chịu ảnh hưởng mạnh nhất của gió phơn”, xử lý theo ba bước:

  1. Đọc tên gió để biết hướng gốc: “Tây Nam” nghĩa là gió thổi từ tây nam về.
  2. Tìm khu vực nằm trên hướng gió thổi từ vùng cao xuống vùng thấp, có địa hình núi cao đón gió trực tiếp.
  3. Loại trước các phương án gắn với hệ gió khác, ví dụ Đông Bắc gắn với gió mùa Đông Bắc.

Cách nhớ nhanh: “gió tây tìm đất phía tây” – loại gió mang hướng tây thường tác động mạnh nhất đến vùng núi phía tây. Áp dụng vào bài, chỉ có B. Tây Bắc thỏa mãn cả hai tiêu chí về hướng gió và địa hình.