Câu hỏi: Tìm đọc câu chuyện về những trải nghiệm trong cuộc sống (ví dụ: câu chuyện về một cuộc phiêu lưu, một chuyến du lịch hoặc quá trình thực hiện một công việc phải vượt qua nhiều khó khăn, thử thách,…).
- Tên câu chuyện: …
- Tác giả: …
- Trải nghiệm được nhắc tới trong câu chuyện: …
Đáp án: Gợi ý hoàn thành phiếu đọc với truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký” của nhà văn Tô Hoài. Đây là một câu chuyện về những trải nghiệm trong cuộc sống rất tiêu biểu: nhân vật Dế Mèn rời quê đi phiêu lưu, liên tục đối mặt với khó khăn, thử thách và trưởng thành qua từng chặng đường.

Vì sao “Dế Mèn phiêu lưu ký” là đáp án phù hợp?
Tác phẩm thỏa mãn trọn vẹn yêu cầu của đề bài: đây đúng là chuyện về một cuộc phiêu lưu, trong đó nhân vật chính phải vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách. Hoàn thiện phiếu đọc như sau:
- Tên câu chuyện: Dế Mèn phiêu lưu ký
- Tác giả: Tô Hoài
- Trải nghiệm được nhắc tới trong câu chuyện: cuộc phiêu lưu của Dế Mèn, từ khi còn nhỏ ngông cuồng, kiêu ngạo cho đến khi trưởng thành. Trên hành trình, Dế Mèn vượt qua nhiều khó khăn, thử thách, gặp gỡ nhiều loài vật khác nhau và học được nhiều bài học quý giá về cuộc sống, tình bạn và trách nhiệm.
“Dế Mèn phiêu lưu ký” là truyện đồng thoại nổi tiếng của Tô Hoài, xuất bản năm 1941. Thuở nhỏ, Dế Mèn kiêu căng, nghịch ngợm và ngông cuồng; chính tính nết ấy đã để lại hậu quả đau đớn mà đọng lại sâu nhất là cái chết của người bạn Dế Choắt. Ra đi phiêu lưu, Dế Mèn lần lượt đối mặt với sự trừng phạt của tự nhiên, những nguy hiểm trên đường đi và cả nỗi cô đơn. Nhưng cũng nhờ va vấp, mất mát mà chú dế dần nhận ra ý nghĩa của tình bạn, của trách nhiệm với việc mình gây ra, để cuối cùng trưởng thành hơn và hiểu biết hơn về thế giới xung quanh.
Khi ghi vào ô “Trải nghiệm”, các em nên tóm lại trọn hành trình theo ba lớp ý: con người Dế Mèn lúc đầu ra sao, những thử thách nào đã vượt qua, và bài học gì đã nhận ra. Cách ghi này vừa đủ ý, vừa cho thấy em thực sự hiểu câu chuyện.
Hệ thống kiến thức liên quan
Dạng bài “tìm đọc” là bài tập đọc mở rộng: học sinh tự chọn một câu chuyện về những trải nghiệm trong cuộc sống, đọc kĩ rồi ghi lại thông tin. Truyện có thể xoay quanh một cuộc phiêu lưu, một chuyến du lịch hoặc quá trình thực hiện một công việc phải vượt qua khó khăn, thử thách. Sau khi đọc, cần xác định đủ ba thông tin: tên câu chuyện, tên tác giả (nếu có thông tin) và những trải nghiệm đáng nhớ cùng bài học mà nhân vật rút ra được.
Bài tập này rèn kỹ năng đọc hiểu, ghi nhớ thông tin và suy ngầm về ý nghĩa của sự kiên trì, lòng dũng cảm, cách đối mặt với thử thách trong cuộc sống thực tế. Cần lưu ý: đề không có đáp án duy nhất, “Dế Mèn phiêu lưu ký” chỉ là một gợi ý tiêu biểu. Nếu muốn chọn truyện khác, các em có thể lấy những tác phẩm cùng đề tài vượt khó, chẳng hạn “Cuộc phiêu lưu của Huckleberry Finn” (Mark Twain) về hành trình trôi sông đầy hiểm họa, hoặc “Ông già và biển cả” (Ernest Hemingway) về cuộc chiến của người ngư dân với thiên nhiên biển cả. Quan trọng nhất là chọn truyện mà em đã đọc kĩ và thấy hứng thú, việc ghi chép và phân tích mới chính xác, sâu sắc.
Mẹo làm bài dạng “tìm đọc câu chuyện”
Đề mở đầu bằng cụm “Tìm đọc…” gần như luôn là phiếu đọc tự chọn, thầy cô chấm độ đúng – đủ – sâu của thông tin ghi lại chứ không bắt buộc một tác phẩm duy nhất. Các em nhớ ba điểm sau:
- Ghi đúng và đủ ba ô: tên truyện, tác giả, trải nghiệm; không bỏ trống ô nào, không viết tắt tên tác phẩm.
- Tóm trải nghiệm theo mạch: khởi đầu của nhân vật → khó khăn, thử thách đã vượt qua → bài học nhận ra; trình tự này bao trọn tinh thần đề bài.
- Chỉ chọn truyện mình đã đọc thật kĩ; tránh ghi tên truyện chưa từng đọc vì phần trải nghiệm sẽ thiếu chi tiết, dễ sai nội dung.

Bài viết liên quan: