Đáp án: biện pháp chủ yếu giải quyết thất nghiệp thành thị

Câu hỏi: Biện pháp chủ yếu để giải quyết tình trạng thất nghiệp ở thành thị nước ta hiện nay là

  • A. xây dựng các nhà máy công nghiệp quy mô lớn.
  • B. phân bố lại lực lượng lao động trên quy mô cả nước.
  • C. hợp tác lao động quốc tế để xuất khẩu lao động.
  • D. đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở đô thị.

Đáp án đúng là D. Đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở đô thị. Chỉ khi kinh tế đô thị được mở rộng, nguồn việc làm đa dạng mới hình thành ngay tại nơi đang xảy ra thất nghiệp thành thị, nhờ đó vấn đề được giải quyết trực tiếp và bền vững.

Đề bài trắc nghiệm về biện pháp chủ yếu giải quyết tình trạng thất nghiệp ở thành thị nước ta hiện nay

Vì sao đẩy mạnh phát triển công nghiệp và dịch vụ ở đô thị là biện pháp chủ yếu?

Vì phương án này tác động thẳng vào nguyên nhân gốc rễ của tình trạng thất nghiệp ở thành thị. Ở đô thị, người lao động mất việc hoặc không tìm được việc chủ yếu do hai lẽ: số lượng chỗ làm chưa đủ so với lực lượng lao động, và việc làm hiện có chưa phù hợp với trình độ, kỹ năng của nhiều nhóm lao động khác nhau.

Phát triển công nghiệp và dịch vụ tại đô thị giải quyết trọn vẹn cả hai vấn đề trên. Công nghiệp mở rộng sản xuất ở các nhà máy, xí nghiệp, cụm công nghiệp, thu hút lao động trực tiếp vào các khâu sản xuất. Dịch vụ — thương mại, ăn uống, vận tải, du lịch, sửa chữa, tài chính — là lĩnh vực hấp thụ rất nhiều lao động và đa dạng về yêu cầu: có việc cho lao động phổ thông chưa qua đào tạo, cũng có việc cho lao động có kỹ năng cao. Nhờ đó, người thất nghiệp tìm được việc làm ngay tại chỗ, không buộc phải rời bỏ nơi sinh sống.

Hơn nữa, đây là giải pháp dài hạn: khi kinh tế đô thị khởi sắc, tiêu dùng và đầu tư tăng lên lại kéo theo nhu cầu lao động mới, tạo hiệu quả cộng hưởng. Phương án này cũng phù hợp với xu thế công nghiệp hóa, đô thị hóa của nước ta, nên mang tính toàn diện hơn hẳn so với các biện pháp đơn lẻ.

Vì sao các phương án A, B, C không phải đáp án đúng?

A. Xây dựng các nhà máy công nghiệp quy mô lớn — đây là phương án dễ nhầm nhất, vì nhiều người nghĩ “xây nhà máy là có việc làm”. Thực tế, nhà máy quy mô lớn đòi hỏi vốn đầu tư lớn, thời gian xây dựng dài và khi vận hành chủ yếu tuyển lao động có kỹ năng, chuyên môn cao. Số chỗ làm tạo ra vì vậy không đủ lớn, không đáp ứng được nhu cầu của toàn bộ lực lượng lao động thất nghiệp ở thành thị — vốn có tỉ lệ lao động phổ thông cao. Xây mấy nhà máy lớn chỉ là một bộ phận của phát triển công nghiệp, không phải giải pháp toàn diện.

B. Phân bố lại lực lượng lao động trên quy mô cả nước — giải pháp này cần thiết cho cân đối vùng miền, nhưng nó chỉ dịch chuyển người lao động từ nơi này sang nơi khác, tức là tác động gián tiếp. Phân bố lại lao động không tạo ra thêm việc làm mới; người lao động chuyển đi nơi khác vẫn phải cạnh tranh tìm việc tại nơi đến, và vấn đề thất nghiệp nói chung không được giải quyết.

C. Hợp tác lao động quốc tế để xuất khẩu lao động — đây là giải pháp tạm thời, giúp giảm bớt áp lực việc làm trong nước, nhưng không giải quyết tận gốc tình trạng thiếu việc làm tại các thành thị. Số người đi làm việc ở nước ngoài có giới hạn, phụ thuộc vào hợp đồng và nhu cầu của đối tác. Khi hết hạn hợp đồng trở về, người lao động vẫn đối mặt với việc khó tìm chỗ làm trong nước.

Kiến thức nền cần nắm về thất nghiệp thành thị

Thất nghiệp ở thành thị nước ta bắt nguồn từ cung lao động vượt quá cầu việc làm, cộng với sự mất cân đối giữa kỹ năng của người lao động và yêu cầu của công việc, trong khi dòng người từ nông thôn ra đô thị tìm việc vẫn lớn. Vì vậy, muốn giảm thất nghiệp bền vững phải mở rộng nguồn việc làm tại chính địa bàn xảy ra thất nghiệp: kích thích kinh tế đô thị thông qua công nghiệp và dịch vụ vừa tạo việc làm đa dạng, vừa tăng thu nhập, kéo theo tiêu dùng và tiếp tục sinh ra việc làm mới.

Các biện pháp như phân bố lại lao động hay xuất khẩu lao động vẫn có ý nghĩa hỗ trợ, giảm áp lực trước mắt, nhưng xét về tính trực tiếp, toàn diện và dài hạn thì không thể là biện pháp chủ yếu.

Mẹo nhận diện nhanh dạng câu hỏi “biện pháp chủ yếu”

Khi đề hỏi “biện pháp chủ yếu” hoặc “giải pháp quan trọng nhất”, hãy chọn phương án tác động trực tiếp vào bản chất vấn đề và mang tính dài hạn; loại các phương án chỉ giải quyết cục bộ, gián tiếp hoặc tạm thời.

Riêng với bài về việc làm, hãy so sánh địa bàn trong đề với địa bàn trong từng phương án: đề hỏi “thành thị” thì phương án chứa “ở đô thị” (D) khớp ngay, còn các phương án có phạm vi cả nước hay hướng ra nước ngoài đều lệch trọng tâm.