Vì sao nước ta có nguồn khoáng sản phong phú? Giải thích

Câu hỏi: Nước ta có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú là do vị trí địa lí nào dưới đây? Chọn một đáp án đúng.

  • A. giáp vùng biển rộng lớn, giàu tài nguyên.
  • B. nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn.
  • C. nằm trên đường di lưu và di cư sinh vật.
  • D. có hoạt động của gió mùa và Tín phong.

Đáp án đúng là B. Nước ta nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn. Nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú của nước ta gắn liền với hoạt động kiến tạo mạnh mẽ trong lịch sử địa chất khu vực, nhờ đó nhiều loại khoáng sản được hình thành và tích tụ thành mỏ.

Đề bài trắc nghiệm địa lí về nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú và vị trí địa lí của nước ta

Vì sao đáp án B đúng?

Khoáng sản là tích tụ của các khoáng vật có ích, được tạo ra qua các quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm, chủ yếu gắn với hoạt động nội lực như vận động kiến tạo và hoạt động macma, chứ không phụ thuộc vào khí hậu hay sinh vật. Vì vậy, muốn biết vì sao một vùng có nhiều khoáng sản, ta phải nhìn vào lịch sử địa chất của vùng đó.

Vành đai sinh khoáng là những khu vực có quá trình tạo mỏ diễn ra mạnh mẽ: kiến tạo và macma xâm nhập, phun trào khiến các nguyên tố có ích bị chuyển dịch và tập trung thành mỏ. Nước ta nằm trong khu vực có hoạt động kiến tạo mạnh mẽ, liền kề các vành đai sinh khoáng lớn, nên lãnh thổ nước ta có nhiều loại khoáng sản với trữ lượng đáng kể: than ở Quảng Ninh, sắt ở Thái Nguyên, apatit ở Lào Cai, thiếc ở Tĩnh Túc – Cao Bằng, bôxit ở Tây Nguyên…

Chỉ vị trí liền kề các vành đai sinh khoáng mới giải thích được nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú này, nên B là lựa chọn đúng.

Vì sao các phương án còn lại sai?

A. giáp vùng biển rộng lớn, giàu tài nguyên: biển nước ta thực sự giàu tài nguyên như dầu mỏ, khí tự nhiên, hải sản…, nhưng đó là ưu thế của vùng biển, không phải nguyên nhân chính làm cho khoáng sản trên đất liền phong phú. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì cụm từ “giàu tài nguyên” nghe rất hấp dẫn, nhưng gốc rễ của khoáng sản nằm ở quá trình tạo mỏ trong lịch sử địa chất, không phải ở việc giáp biển.

C. nằm trên đường di lưu và di cư sinh vật: đặc điểm vị trí này giải thích sự đa dạng sinh học của nước ta – nơi gặp gỡ của nhiều luồng sinh vật. Khoáng sản là tài nguyên vô sinh, hình thành từ quá trình địa chất, hoàn toàn không liên quan đến đường di lưu và di cư của động, thực vật.

D. có hoạt động của gió mùa và Tín phong: hai hệ thống gió này chi phối khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa và thời tiết phân hóa theo mùa của nước ta, không tham gia vào quá trình hình thành khoáng sản.

Hệ thống kiến thức liên quan

Điểm cần lưu ý: A, C, D đều nêu đặc điểm có thật của vị trí địa lí nước ta, nhưng mỗi đặc điểm chỉ dẫn tới một hệ quả riêng:

  • Giáp biển Đông rộng lớn → khí hậu được điều hòa, vùng biển giàu tài nguyên dầu khí, hải sản.
  • Nằm trên đường di lưu và di cư của sinh vật → hệ động, thực vật đa dạng, phong phú thành phần loài.
  • Chịu tác động của gió mùa và Tín phong → khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, mùa đông và mùa hạ phân biệt rõ.
  • Nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn → khoáng sản đa dạng, nhiều loại với trữ lượng đáng kể.

Biết tách bạch từng hệ quả của vị trí địa lí sẽ không bị các phương án “đúng kiến thức nhưng sai câu hỏi” đánh lừa.

Mẹo ghi nhớ nhanh

Ghép mỗi hiện tượng với nguyên nhân đi kèm của nó: khoáng sản đi với vành đai sinh khoáng; đa dạng sinh học đi với đường di lưu và di cư sinh vật; khí hậu gió mùa đi với hoạt động của gió mùa và Tín phong. Khi gặp dạng đề “nước ta có X phong phú là do vị trí địa lí”, xác định X thuộc lĩnh vực nào (địa chất, sinh vật hay khí hậu) rồi chọn phương án chứa nguyên nhân tương ứng.