Câu hỏi: 17. Một trong những chức năng cơ bản của Sử học là gì? 18. “Khôi phục lại hiện thực lịch sử một cách chính xác, khách quan” là chức năng nào của Sử học? 19. “Giúp con người hiểu được các quy luật phát triển của xã hội, rút ra những bài học kinh nghiệm cho cuộc sống hiện tại” là chức năng nào của Sử học? 20. Nhiệm vụ nhận thức của Sử học được thể hiện ở nội dung nào? 21. Một trong những chức năng quan trọng của Sử học là gì? 22. Một trong những lí do cần khám phá lịch sử suốt đời là giúp mỗi người làm gì? 23. Nội dung nào không phản ánh đúng lí do cần học tập, khám phá lịch sử suốt đời? 24. Học tập và tìm hiểu lịch sử đem lại những cơ hội nghề nghiệp mới trong lĩnh vực nào? 25. Nội dung nào phản ánh đúng ý nghĩa của tri thức lịch sử đối với cuộc sống? 26. Toàn bộ những tri thức, hiểu biết, suy nghĩ của con người về quá khứ được gọi là gì? 27. Đối tượng nghiên cứu của Sử học mang đặc điểm nào?
- 17 — A. Khôi phục hiện thực lịch sử thông qua tưởng tượng.
- 17 — B. Tái tạo lại các biến cố lịch sử thông qua thí nghiệm.
- 17 — C. Khôi phục hiện thực lịch sử một cách khách quan.
- 17 — D. Cung cấp tri thức cho các lĩnh vực khoa học tự nhiên.
- 18 — A. Khoa học.
- 18 — B. Xã hội.
- 18 — C. Giáo dục.
- 18 — D. Dự báo.
- 19 — A. Khoa học.
- 19 — B. Xã hội.
- 19 — C. Giáo dục.
- 19 — D. Dự báo.
- 20 — A. Cung cấp các tri thức khoa học về lịch sử.
- 20 — B. Giáo dục tư tưởng, tình cảm cho con người.
- 20 — C. Dự báo về tương lai của đất nước, nhân loại.
- 20 — D. Bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần tự tôn dân tộc.
- 21 — A. Thúc đẩy xu thế toàn cầu hóa.
- 21 — B. Thúc đẩy xu thế hội nhập quốc tế.
- 21 — C. Khôi phục hiện thực lịch sử.
- 21 — D. Tìm hiểu quá trình biến đổi tự nhiên.
- 22 — A. Bắt kịp những công nghệ mới.
- 22 — B. Làm giàu tri thức cho bản thân.
- 22 — C. Hoàn thiện năng lực thẩm mĩ.
- 22 — D. Hoàn thiện năng lực tính toán.
- 23 — A. Tri thức lịch sử có sự biến đổi và phát triển không ngừng.
- 23 — B. Nhiều sự kiện lịch sử trong quá khứ chưa được làm sáng tỏ.
- 23 — C. Nhu cầu đúc rút kinh nghiệm quá khứ cho cuộc sống hiện tại.
- 23 — D. Học tập lịch sử là cách duy nhất để hội nhập quốc tế thành công.
- 24 — A. Công nghệ thông tin.
- 24 — B. Chế biến thủy sản.
- 24 — C. Công nghiệp văn hóa.
- 24 — D. Xuất khẩu dầu mỏ.
- 25 — A. Góp phần hình thành lòng yêu nước và tinh thần dân tộc.
- 25 — B. Giúp những người hiểu về lịch sử đều trở thành nhà sử học.
- 25 — C. Đặt cơ sở cho sự ra đời của mọi ngành khoa học.
- 25 — D. Giúp giải quyết được mọi mâu thuẫn trong xã hội.
- 26 — A. Hiện thực khách quan lịch sử.
- 26 — B. Lịch sử được con người nhận thức.
- 26 — C. Cách thức sưu tầm lịch sử.
- 26 — D. Phương pháp nghiên cứu lịch sử.
- 27 — A. Phổ cập.
- 27 — B. Toàn diện.
- 27 — C. Tâm linh.
- 27 — D. Hiện đại.
Đáp án đúng là C. Khôi phục hiện thực lịch sử một cách khách quan (câu 17). Đáp án đúng là A. Khoa học (câu 18). Cả hai câu đều đề cập việc tìm hiểu quá khứ dựa trên chứng cứ. Đáp án đúng là C. Giáo dục (câu 19). Đáp án đúng là A. Cung cấp các tri thức khoa học về lịch sử (câu 20). Hai câu này phân biệt việc rút ra bài học với nhiệm vụ cung cấp tri thức. Đáp án đúng là C. Khôi phục hiện thực lịch sử (câu 21). Đáp án đúng là B. Làm giàu tri thức cho bản thân (câu 22). Đáp án đúng là D. Học tập lịch sử là cách duy nhất để hội nhập quốc tế thành công (câu 23). Từ “duy nhất” khiến nhận định ở câu 23 không đúng. Đáp án đúng là C. Công nghiệp văn hóa (câu 24). Đáp án đúng là A. Góp phần hình thành lòng yêu nước và tinh thần dân tộc (câu 25). Đáp án đúng là B. Lịch sử được con người nhận thức (câu 26). Nguồn không cung cấp đáp án hoặc lời giải cho câu 27, nên chưa đủ căn cứ để khẳng định phương án đúng.

Vì sao các đáp án trên đúng?
Ở câu 17, 18 và 21, ý chính là Sử học khôi phục hiện thực lịch sử trên cơ sở tìm hiểu, đối chiếu chứng cứ để nhận thức quá khứ chính xác và khách quan nhất có thể. Vì vậy, câu 17 và 21 chọn nội dung khôi phục hiện thực lịch sử; câu 18 xếp yêu cầu khôi phục chính xác, khách quan vào chức năng khoa học.
Câu 19 chọn chức năng giáo dục vì những hiểu biết về sự phát triển của xã hội giúp con người rút ra bài học cho hiện tại. Câu 20 hỏi riêng về nhiệm vụ nhận thức, nên chọn việc cung cấp tri thức khoa học về lịch sử, không phải tác động đến tư tưởng hay tình cảm.
Việc tiếp tục tìm hiểu quá khứ giúp làm giàu hiểu biết cá nhân, nên câu 22 chọn B. Ở câu 23, tri thức lịch sử còn được bổ sung, nhiều vấn đề chưa sáng tỏ và con người vẫn cần kinh nghiệm từ quá khứ; do đó, cả A, B, C đều là những lí do phù hợp. D là nhận định không đúng mà đề yêu cầu tìm: học lịch sử có ích cho hội nhập, nhưng không phải cách duy nhất.
Tri thức lịch sử có thể được vận dụng trong bảo tàng, du lịch văn hóa và các hoạt động giới thiệu di sản, phù hợp với công nghiệp văn hóa ở câu 24. Hiểu quá khứ dân tộc góp phần bồi đắp lòng yêu nước, nên câu 25 chọn A. Câu 26 chọn B vì đề hỏi về hiểu biết của con người đối với quá khứ, không hỏi về chính những gì đã xảy ra.
Vì sao các phương án còn lại không phù hợp?
- Câu 17: A dựa vào tưởng tượng thay vì chứng cứ; B coi biến cố lịch sử là thứ có thể tái tạo bằng thí nghiệm; D chuyển trọng tâm sang tri thức khoa học tự nhiên, không phải chức năng cơ bản được hỏi.
- Câu 18: B dễ gây nhầm vì Sử học nghiên cứu xã hội, nhưng yêu cầu khôi phục quá khứ chính xác, khách quan thuộc chức năng khoa học. C nói về tác động giáo dục; D không diễn đạt công việc khôi phục hiện thực lịch sử.
- Câu 19: A liên quan việc nghiên cứu, xác lập tri thức; B nêu phạm vi tác động chung; D nói đến tương lai. Đề nhấn vào việc rút bài học cho con người nên chọn chức năng giáo dục, không chọn ba phương án này.
- Câu 20: B và D thuộc tác động giáo dục về tư tưởng, tình cảm. C nói đến dự báo tương lai, không phải nhiệm vụ cung cấp tri thức về quá khứ.
- Câu 21: A và B là những xu thế xã hội, không phải chức năng khôi phục lịch sử. D hướng đến quá trình biến đổi tự nhiên, khác trọng tâm nghiên cứu lịch sử xã hội của câu hỏi.
- Câu 22: A thuộc việc cập nhật công nghệ; D nghiêng về năng lực tính toán. C có thể liên quan đến một số trải nghiệm văn hóa, nhưng không trực tiếp bằng lí do làm giàu tri thức lịch sử ở B.
- Câu 23: A, B và C đều phản ánh nhu cầu tiếp tục học lịch sử; chúng không thể là đáp án của câu hỏi yêu cầu tìm nhận định không đúng.
- Câu 24: A, B và D không phải những lĩnh vực mà việc học lịch sử trực tiếp mở ra cơ hội nghề nghiệp theo ý của đề. C gắn rõ hơn với hoạt động khai thác và giới thiệu giá trị văn hóa, lịch sử.
- Câu 25: B đánh đồng hiểu lịch sử với trở thành nhà sử học. C và D tuyệt đối hóa tác dụng của tri thức lịch sử bằng các từ “mọi”.
- Câu 26: A chỉ hiện thực đã diễn ra, còn C và D là cách thu thập hoặc nghiên cứu thông tin. Không phương án nào trong ba phương án này chỉ toàn bộ hiểu biết của con người về quá khứ.
Riêng câu 27, nguồn chỉ có đề và các phương án, không có đáp án hay phần phân tích từng lựa chọn. Vì vậy, không thể kết luận phương án nào đúng hoặc sai dựa trên lời giải đã cung cấp.
Hệ thống kiến thức liên quan
Các câu hỏi phân biệt ba ý: khôi phục quá khứ một cách khách quan, cung cấp tri thức về lịch sử và giáo dục thông qua những bài học, tình cảm hình thành từ tri thức ấy. Cùng nghiên cứu lịch sử, nhưng “biết điều gì đã xảy ra” khác với “rút ra điều gì cho hiện tại”.
Việc khám phá lịch sử không kết thúc sau một lần học: nhận thức về quá khứ có thể được bổ sung khi có thêm chứng cứ, trong khi nhiều vấn đề vẫn cần làm rõ. Tri thức ấy vừa làm giàu hiểu biết cá nhân, vừa có thể được vận dụng vào đời sống và lĩnh vực công nghiệp văn hóa. Cũng cần phân biệt hiện thực lịch sử — quá khứ đã diễn ra — với lịch sử được con người nhận thức — những hiểu biết, suy nghĩ của con người về quá khứ đó.
Mẹo nhận diện nhanh
Gặp cụm “khôi phục chính xác, khách quan”, hãy nghĩ đến chức năng khoa học. Gặp “cung cấp tri thức”, hãy xác định nhiệm vụ nhận thức; gặp “rút ra bài học”, “bồi đắp tình cảm”, hãy nghĩ đến tác dụng giáo dục. Với câu hỏi chọn nhận định không đúng, chú ý những khẳng định tuyệt đối như “duy nhất”, “mọi”.

Bài viết liên quan: