Cách tính GDP bình quân đầu người năm 2021 – Đáp án chi tiết

Câu hỏi: Cho công thức: GDP bình quân đầu người = GDP/Dân số. Năm 2021, GDP nước ta đạt 8 487,5 nghìn tỉ đồng, tổng số dân nước ta là 98,5 triệu người. Tính GDP bình quân trên đầu người của nước ta năm 2021 (làm tròn kết quả đến hàng đơn vị của triệu đồng/người).

Đáp án là 86 triệu đồng/người. Áp dụng cách tính GDP bình quân đầu người = GDP/Dân số với số liệu năm 2021 của đề bài, sau khi đồng nhất đơn vị và thực hiện phép chia, kết quả xấp xỉ 86,17 triệu đồng/người; làm tròn đến hàng đơn vị của triệu đồng/người ta được 86 triệu đồng/người.

Vì sao đáp án là 86 triệu đồng/người?

Bài toán vận dụng trực tiếp công thức đã cho, vì vậy trọng tâm là xử lý đúng số liệu và đơn vị. Ta thực hiện theo các bước sau:

1. Đồng nhất đơn vị: GDP năm 2021 là 8 487,5 nghìn tỉ đồng = 8 487 500 000 000 000 đồng; tổng số dân là 98,5 triệu người = 98 500 000 người.
2. Áp dụng công thức: GDP bình quân đầu người = GDP/Dân số.
3. Thực hiện phép chia: 8 487 500 000 000 000 : 98 500 000 ≈ 86 167 513 đồng/người, tức xấp xỉ 86,17 triệu đồng/người.
4. Làm tròn đến hàng đơn vị của triệu đồng/người: 86,17 triệu đồng/người ≈ 86 triệu đồng/người.

Việc đổi đơn vị ở bước 1 là khâu quan trọng nhất: đề cho GDP theo “nghìn tỉ đồng” còn dân số theo “triệu người”. Nếu đem chia trực tiếp hai số thô mà không quy đổi, kết quả sẽ sai hoàn toàn. Sau khi cả hai số liệu cùng về đơn vị cơ bản (đồng và người), phép chia cho ra kết quả trung bình mỗi người sản xuất được khoảng 86 triệu đồng giá trị trong năm 2021.

Ở bước làm tròn, phần thập phân 0,17 nhỏ hơn 0,5 nên ta giữ nguyên hàng đơn vị là 86 chứ không làm tròn lên 87. Yêu cầu “làm tròn đến hàng đơn vị của triệu đồng/người” chính là giữ lại con số 86 và bỏ phần thập phân.

Các lỗi thường gặp khi tính GDP bình quân đầu người

Dạng bài này ít đòi hỏi kiến thức mở rộng nhưng dễ mất điểm vì lỗi thao tác. Ba lỗi phổ biến nhất:

• Không đồng nhất đơn vị: chia 8 487,5 (nghìn tỉ đồng) cho 98,5 (triệu người) rồi gán luôn kết quả 86,17 triệu đồng/người — cách chia này cho số đúng chỉ là trùng hợp đơn vị “nghìn tỉ” và “triệu” đi kèm; cách an toàn luôn là quy đổi cả hai về đơn vị cơ bản trước khi chia.
• Chia ngược công thức: lấy dân số chia cho GDP. Kết quả thu được sẽ là một số rất nhỏ không mang ý nghĩa “đồng/người”.
• Làm tròn sai hoặc quên làm tròn: trả lời 86,17 triệu đồng/người thay vì 86 triệu đồng/người theo đúng yêu cầu đề.

Lỗi dễ gặp nhất là khâu đổi đơn vị, vì đây là phép nhân với lũy thừa của 10 và chỉ cần thiếu hoặc thừa một số 0 là sai kết quả cuối cùng.

Hệ thống kiến thức liên quan

GDP bình quân đầu người là chỉ số kinh tế vĩ mô bằng tổng sản phẩm trong nước (GDP) chia cho tổng dân số, phản ánh mức độ bình quân mỗi người đóng góp vào sản xuất và thường được dùng để đánh giá mức sống, so sánh trình độ phát triển kinh tế giữa các quốc gia. Đây là kiến thức cơ bản trong phần Địa lí kinh tế của chương trình Địa lí 12, đi kèm các công thức tính khác khi ôn tập giữa kì II.

Quy trình xử lý bài toán số liệu gồm ba khâu: thứ nhất, xác định đúng số liệu đề cho và đổi về cùng hệ đo lường; thứ hai, thay số vào công thức và thực hiện phép chia; thứ ba, làm tròn đúng theo yêu cầu của đề. Dạng bài này rèn kỹ năng nhận biết, xử lý số liệu và tính toán cơ bản với các chỉ số kinh tế vĩ mô.

Lưu ý: GDP và dân số là số liệu thay đổi theo từng năm, nên khi làm bài phải dùng đúng số liệu của đề (ở đây là năm 2021 với GDP 8 487,5 nghìn tỉ đồng và dân số 98,5 triệu người), không thay bằng số liệu của năm khác.

Mẹo ghi nhớ và cách nhận diện nhanh dạng bài

Nhận diện: đề cho GDP (thường theo nghìn tỉ hoặc tỉ đồng) và dân số (triệu người), hỏi tính GDP bình quân đầu người — khi đó áp ngay công thức GDP/Dân số.

Mẹo quy đổi nhanh: 1 nghìn tỉ đồng = 1 000 000 triệu đồng, nên 8 487,5 nghìn tỉ đồng = 8 487 500 000 triệu đồng. Chia số triệu đồng cho số triệu người, hai chữ “triệu” triệt tiêu nhau và thương nhận được luôn theo đơn vị đồng/người: 8 487 500 000 : 98,5 ≈ 86 167 513 đồng/người.

Kiểm tra nhanh bằng ước lượng: 8 487,5 nghìn tỉ ≈ 8 500 nghìn tỉ = 8,5 triệu tỉ đồng; chia cho khoảng 100 triệu người (làm tròn 98,5) được khoảng 0,085 tỉ đồng/người, tức khoảng 85 triệu đồng/người — sát với kết quả 86 triệu đồng/người nên phép tính đáng tin.