Câu hỏi: Gạch dưới các từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè trong các từ ngữ sau:
- quý mến
- yêu quý
- kính trọng
- kính yêu
- yêu mến
- thân thiết
- gắn bó
Đáp án đúng là: quý mến, yêu quý, yêu mến, thân thiết, gắn bó. Năm từ ngữ này đều diễn tả sự trìu mến, quý trọng và gắn kết giữa những người bạn với nhau, đúng với yêu cầu tìm từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè của đề bài.

Vì sao quý mến, yêu quý, yêu mến, thân thiết, gắn bó là đáp án đúng
Đề bài yêu cầu tìm những từ nói lên cảm xúc, thái độ tốt đẹp mà bạn này dành cho bạn khác. Năm từ được gạch dưới đều thỏa mãn yêu cầu đó:
- quý mến, yêu quý, yêu mến: cả ba từ đều có nghĩa là yêu, quý, cảm thấy trìu mến, gần gũi. Các em thường nói “Em quý mến bạn Na”, “Cả lớp đều yêu quý bạn mới” — đó chính là tình cảm dành cho bạn.
- thân thiết: chỉ sự gần gũi, chan hòa, hay chơi cùng nhau, tâm sự được với nhau. Ví dụ: “Hai bạn thân thiết với nhau như anh em ruột.”
- gắn bó: chỉ mối quan hệ bền chặt, keo sơn, luôn ở bên nhau. Ví dụ: “Tụi mình gắn bó với nhau từ thời mầm non.”
Cả năm từ đều đặt được vào câu nói về bạn bè một cách tự nhiên, nên chúng chính là các từ ngữ chỉ tình cảm bạn bè cần gạch dưới trong bài tập này.
Vì sao không gạch dưới kính trọng, kính yêu
Hai từ này đều chứa thành tố “kính” — tức là sự tôn trọng, coi trọng. Vì vậy, kính trọng (kính và coi trọng) và kính yêu (kính và yêu thương) thường dùng để nói về người lớn tuổi hơn hoặc có vị trí, uy tín cao hơn ta: em kính trọng thầy cô, cháu kính yêu ông bà, chúng em kính yêu Bác Hồ.
Bạn bè là những người cùng trang lứa, quan hệ bình đẳng, nên khi nói về bạn, ta dùng từ thể hiện sự thân thương như quý mến, yêu mến, thân thiết chứ không dùng “kính”. Trong một số ngữ cảnh rất thân mật, “kính trọng” hay “kính yêu” vẫn có thể gặp khi nói về người bạn vừa đáng quý vừa đáng phục, nhưng đó không phải cách dùng tiêu biểu của các từ này. Với bài tập Tiếng Việt lớp 2, đáp án chuẩn vẫn là năm từ: quý mến, yêu quý, yêu mến, thân thiết, gắn bó.
Dễ nhầm nhất là kính yêu: từ này có chữ “yêu” nên nhiều em tưởng phải gạch dưới, nhưng vì bắt đầu bằng “kính” nên nó hướng đến người lớn, không phải từ chỉ tình cảm bạn bè theo nghĩa tiêu biểu.
Hệ thống kiến thức liên quan
Bài tập này rèn cho học sinh lớp 2 kỹ năng nhận biết và phân loại từ ngữ thể hiện tình cảm giữa bạn bè. Các từ trong đề có thể chia thành ba nhóm:
- Nhóm chỉ tình cảm trìu mến, quý trọng trong tình bạn: quý mến, yêu quý, yêu mến.
- Nhóm chỉ sự gần gũi, gắn kết bền chặt: thân thiết, gắn bó.
- Nhóm chỉ sự kính trọng, thường dùng với người lớn tuổi hoặc người có vị trí cao hơn: kính trọng, kính yêu.
Phân biệt được các nhóm này giúp các em mở rộng vốn từ về tình cảm, biết chọn từ đúng khi nói và khi viết về bạn bè, đồng thời bồi dưỡng tình bạn trong sáng, đáng quý — đúng mục tiêu của phần Luyện từ và câu ở lớp 2.
Mẹo ghi nhớ
Để nhận nhanh từ chỉ tình cảm bạn bè, em hãy nhìn vào chữ tạo nên từ đó:
- Từ có “kính” (kính trọng, kính yêu) → dành cho người lớn như ông bà, cha mẹ, thầy cô → không chọn.
- Từ có “yêu”, “quý”, “thân”, “gắn” (yêu mến, quý mến, yêu quý, thân thiết, gắn bó) → hợp với bạn bè → chọn.
Cách kiểm tra nhanh: đặt từ vào câu mẫu “Em … bạn …”. Câu “Em yêu mến bạn An” nghe tự nhiên; câu “Em kính trọng bạn An” nghe lạ — vậy “kính trọng” không phải từ chỉ tình cảm bạn bè ở bài này.

Bài viết liên quan: