Câu hỏi: Sử học có chức năng nào sau đây?
- A. Khoa học và giáo dục.
- B. Khoa học, xã hội và giáo dục.
- C. Khoa học và nghiên cứu.
- D. Khoa học và nhân văn.
Đáp án đúng là B. Khoa học, xã hội và giáo dục. Sử học là ngành khoa học nghiên cứu quá khứ của loài người nên trước hết mang tính khoa học; tri thức lịch sử được truyền dạy nên có chức năng giáo dục; hiểu biết lịch sử còn giúp nhận thức sự vận động của xã hội. Chỉ phương án B bao quát đủ cả ba mặt này.
Vì sao đáp án B là đúng?
Sử học là ngành khoa học nghiên cứu quá khứ của loài người: nhà sử học thu thập sử liệu, phê phán và phân tích dữ liệu lịch sử để tái hiện quá khứ một cách khách quan. Đây là mặt khoa học của sử học — phương pháp nghiên cứu có hệ thống, dựa trên bằng chứng chứ không suy đoán.
Về mặt giáo dục, tri thức lịch sử được truyền đạt qua nhà trường và đời sống, giúp con người hiểu rõ nguồn gốc, sự phát triển của dân tộc và nhân loại, từ đó rút ra bài học kinh nghiệm từ quá khứ.
Về mặt xã hội, hiểu biết lịch sử giúp chúng ta nắm được sự vận động của xã hội loài người, các mối quan hệ xã hội và ảnh hưởng của quá khứ đến hiện tại. Sử học vì thế không tách rời đời sống xã hội mà còn góp phần nhận thức và định hướng xã hội.
Phương án B đúng vì bao hàm đầy đủ ba chức năng chính: khoa học (phương pháp nghiên cứu), xã hội (ảnh hưởng đến xã hội) và giáo dục (truyền đạt kiến thức).
Vì sao các phương án A, C, D sai?
Phương án A (Khoa học và giáo dục): chỉ nêu hai chức năng, bỏ qua khía cạnh xã hội. Đây là phương án dễ nhầm nhất vì hai chức năng được nêu đều đúng, nhưng thiếu tính bao quát so với B.
Phương án C (Khoa học và nghiên cứu): “nghiên cứu” thực chất nằm gọn trong tính khoa học của sử học nên cặp từ này trùng lặp; đồng thời phương án bỏ hẳn chức năng giáo dục và ảnh hưởng xã hội.
Phương án D (Khoa học và nhân văn): nhân văn chỉ là lĩnh vực có liên hệ với sử học (giúp thấu hiểu giá trị, đạo đức, văn hóa của con người qua các thời kỳ lịch sử), nhưng phương án này thiếu chức năng giáo dục và khía cạnh xã hội.
Hệ thống kiến thức liên quan
Sử học không dừng ở việc ghi chép lại các sự kiện đã qua. Xét trong hệ thống tri thức và đời sống, chức năng của sử học thể hiện ở các mặt:
- Nghiên cứu, khám phá những quy luật vận động, phát triển của xã hội loài người.
- Giáo dục con người về quá khứ, rút ra bài học kinh nghiệm cho hiện tại và tương lai.
- Góp phần hình thành thế giới quan, nhân sinh quan khoa học.
- Bồi dưỡng đạo đức, lối sống và tình yêu quê hương, đất nước.
- Giúp hiểu sự vận động của xã hội, các mối quan hệ xã hội và ảnh hưởng của quá khứ đến hiện tại.
Chọn đúng phương án là chọn lựa chọn thể hiện đầy đủ các mặt trên, thay vì chỉ nêu một phần.
Mẹo ghi nhớ nhanh
Khi gặp dạng câu hỏi sử học có chức năng nào sau đây, kiểm tra từng phương án theo bộ ba Khoa học – Xã hội – Giáo dục. Cách nhớ: khoa học để nghiên cứu, xã hội để vận dụng, giáo dục để truyền dạy. Phương án nào thiếu một trong ba mặt, hoặc gộp hai từ trùng nghĩa (như “khoa học” đi kèm “nghiên cứu”), thì loại. Ở câu này chỉ B đủ cả ba thành tố nên chọn B.
Bài viết liên quan: