Câu hỏi: Trong các nước sau đây, nước nào chưa từng là thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh?
- A. Mozambique
- B. Angola
- C. Zimbabwe
- D. Zambia
Đáp án đúng là A, B, C. Mozambique, Angola và Zimbabwe. Ba nước này tuy cùng nằm ở châu Phi nhưng không phải thuộc địa của Vương quốc Anh, nên chưa từng là thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh; trong bốn phương án, chỉ có Zambia có lịch sử thuộc địa gắn với Anh.
Vì sao đáp án đúng là A, B, C?
Câu hỏi thuộc dạng kiến thức xã hội, kiểm tra одновременно lịch sử và địa lý. Ba nước Mozambique, Angola và Zimbabwe chưa từng là thành viên Khối Thịnh vượng chung Anh vì gốc rễ lịch sử của chúng không gắn với Vương quốc Anh.
Khối Thịnh vượng chung Anh là tổ chức liên chính phủ gồm 56 quốc gia độc lập, trong đó hầu hết từng là thuộc địa của Anh. Nói cách khác, việc một nước có trở thành thành viên hay không gắn liền với lịch sử thuộc địa của đế quốc Anh, chứ không phụ thuộc vào vị trí địa lý. Bốn nước trong đề đều nằm ở châu Phi, nhưng chỉ Zambia từng là thuộc địa của Anh và là thành viên của khối. Ngược lại, Mozambique, Angola và Zimbabwe từng là thuộc địa của các cường quốc châu Âu khác chứ không phải Anh, do đó ba nước này chưa từng nằm trong tổ chức trên.
Cần phân biệt rõ: cùng nằm trong một khu vực châu Phi không đồng nghĩa các nước có cùng quá trình thuộc địa hóa. Angola và Mozambique là thuộc địa của Bồ Đào Nha, còn Zimbabwe chịu ách thống trị của một cường quốc châu Âu khác — nét chung là cả ba đều không có mối liên hệ thuộc địa với Anh, và đó chính là căn cứ để chọn cả ba vào nhóm đáp án.
Vì sao Zambia không nằm trong nhóm đáp án?
Zambia là phương án dễ nhầm nhất của câu hỏi. Đây là nước duy nhất trong bốn phương án từng là thuộc địa của Anh (với tên gọi cũ là Bắc Rhodesia) và là thành viên của Khối Thịnh vượng chung Anh. Vì đề hỏi về nước chưa từng là thành viên, Zambia trở thành phương án bị loại, còn ba nước còn lại mới là đáp án.
Bẫy của dạng đề này nằm ở việc bốn nước được đặt cạnh nhau trong cùng khu vực châu Phi, khiến người làm bài dễ mặc định chúng có hoàn cảnh lịch sử giống nhau. Cách xử lý đúng là đối chiếu từng nước với lịch sử thuộc địa của riêng nước đó, thay vì nhìn vào vị trí địa lý để suy ra tư cách thành viên.
Hệ thống kiến thức liên quan
Để giải chắc chắn dạng câu hỏi này, cần nắm các nội dung sau:
- Khái niệm: Khối Thịnh vượng chung Anh là tổ chức liên chính phủ của các quốc gia độc lập, hình thành gắn liền với quá trình tan rã của đế quốc Anh; phần lớn thành viên từng là thuộc địa Anh.
- Lịch sử từng quốc gia: cần biết quá trình thuộc địa hóa, giành độc lập và việc gia nhập các tổ chức quốc tế của mỗi nước trong phương án lựa chọn.
- Phương pháp đối chiếu: xem xét lần lượt từng lựa chọn, kiểm tra xem nước đó có từng là thuộc địa Anh hay không, rồi mới kết luận về tư cách thành viên.
Áp dụng vào bốn nước của đề: Mozambique và Angola là thuộc địa Bồ Đào Nha; Zimbabwe thuộc diện thuộc địa của cường quốc châu Âu khác, không phải Anh — cả ba vì vậy chưa từng là thành viên. Zambia là ngoại lệ duy nhất vì có quá khứ thuộc địa Anh, nên không thuộc nhóm đáp án.
Mẹo ghi nhớ và nhận diện nhanh
Ghi nhớ một nguyên tắc duy nhất: thành viên điển hình của Khối Thịnh vượng chung Anh thường là nước từng thuộc địa Anh, nên dấu hiệu nhận diện là lịch sử thuộc địa Anh và tiếng Anh xuất hiện phổ biến trong đời sống nước đó.
Với đề hỏi nước “chưa từng là thành viên”, hãy tìm các nước có lịch sử thuộc địa gắn với cường quốc ngoài Anh như Bồ Đào Nha, Pháp, Tây Ban Nha hay Bỉ — các nước này thường rơi vào nhóm đáp án. Khi đề gộp nhiều nước cùng khu vực để gây nhiễu, hãy so sánh từng nước theo lịch sử thuộc địa riêng thay vì theo vị trí địa lý chung.
Bài viết liên quan: