Đặt 3 câu có bộ phận trả lời câu hỏi Bằng gì? Đáp án chuẩn

Câu hỏi: Đặt 3 câu có bộ phận trả lời câu hỏi Bằng gì?

Đáp án: Ba câu tham khảo là: “Tôi viết bài bằng bút bi.” – “Chúng tôi học bài bằng sách giáo khoa.” – “Anh ấy vẽ tranh bằng màu nước.” Trong cả ba câu, các bộ phận “bằng bút bi”, “bằng sách giáo khoa”, “bằng màu nước” đều trả lời cho câu hỏi Bằng gì? và đóng vai trò trạng ngữ chỉ phương tiện trong câu.

Vì sao ba câu trên thỏa mãn yêu cầu đề bài

Theo hai bước của lời giải, trước hết cần xác định bộ phận trả lời câu hỏi Bằng gì? trong câu, sau đó tạo câu có bộ phận trả lời phù hợp. Câu hỏi “Bằng gì?” hỏi về công cụ hoặc phương tiện giúp hành động được thực hiện, nên bộ phận cần có thường đứng sau động từ và bắt đầu bằng từ “bằng”.

Soi từng câu tham khảo:

• Câu 1 “Tôi viết bài bằng bút bi”: hành động “viết bài” được thực hiện nhờ công cụ là “bút bi”. Hỏi “Tôi viết bài bằng gì?” thì “bằng bút bi” chính là câu trả lời.
• Câu 2 “Chúng tôi học bài bằng sách giáo khoa”: “sách giáo khoa” là phương tiện để học bài, bộ phận “bằng sách giáo khoa” trả lời đúng câu hỏi “Bằng gì?”.
• Câu 3 “Anh ấy vẽ tranh bằng màu nước”: “màu nước” là vật liệu, đồng thời là phương tiện để vẽ tranh, nên “bằng màu nước” cũng đúng yêu cầu.

Cách kiểm chứng đơn giản: bỏ bộ phận này đi, câu vẫn đủ chủ ngữ và vị ngữ (“Tôi viết bài.”) nhưng mất thông tin về phương tiện. Điều đó cho thấy bộ phận trả lời “Bằng gì?” là bộ phận phụ trong câu, tức trạng ngữ chỉ phương tiện, đúng dạng bài yêu cầu.

Trạng ngữ chỉ phương tiện và cách dùng câu hỏi “Bằng gì?”

Trong tiếng Việt, bộ phận trả lời câu hỏi Bằng gì? là trạng ngữ chỉ phương tiện: nó nêu lên công cụ, phương tiện hay cách thức mà hành động được thực hiện. Ví dụ quen thuộc: đi học bằng xe đạp, viết bài bằng bút chì, đo bằng thước, cắt giấy bằng kéo.

Khi đặt câu, hãy tưởng tượng một tình huống cụ thể rồi xác định công cụ hay phương tiện chính trong tình huống đó: em viết bài thì dùng bút, cả lớp học bài thì dùng sách giáo khoa, anh vẽ tranh thì dùng màu nước. Ghép phương tiện vào câu bằng từ “bằng”, câu văn sẽ phong phú và rõ nghĩa hơn, giúp người đọc hình dung cụ thể hành động được mô tả.

Dạng bài này còn là chiều ngược của bài tập đặt câu hỏi cho bộ phận gạch chân: khi bộ phận được gạch chân nêu công cụ, phương tiện (ví dụ “bằng xe đạp”), câu hỏi tương ứng chính là “Bằng gì?”. Nắm chắc cả hai chiều, các em sẽ làm tốt cả hai dạng đề.

Cần phân biệt “Bằng gì?” với các câu hỏi khác: “Làm gì?” hỏi về hành động, “Khi nào?” hỏi về thời gian, “Ở đâu?” hỏi về nơi chốn. Chỉ khi bộ phận nêu công cụ, phương tiện thì mới dùng câu hỏi “Bằng gì?”.

Mẹo đặt câu nhanh và lỗi cần tránh

Cách làm nhanh theo ba bước: chọn một hành động quen thuộc (viết, học, vẽ, đo, cắt, đi); hỏi “hành động này thực hiện nhờ cái gì?”; ghép theo mẫu “Ai + làm gì + bằng + phương tiện”. Ví dụ áp dụng mẫu: “Em cắt giấy bằng kéo.”

Lỗi thường gặp là bộ phận thêm vào lại trả lời câu hỏi khác: “buổi sáng” trả lời “Khi nào?”, “ở lớp” trả lời “Ở đâu?”, nên chưa thỏa mãn yêu cầu; hoặc câu viết thiếu chủ ngữ, vị ngữ. Trước khi chép bài, hãy tự hỏi lại “…bằng gì?” cho từng câu: nếu bộ phận vừa thêm trả lời được đúng câu hỏi đó thì câu đã đạt yêu cầu.