Vì sao dữ liệu được mã hóa thành dãy bit? Đáp án chi tiết

Câu hỏi 1: Dữ liệu trong máy tính được mã hóa thành dãy bit vì:

A. Dãy bit đáng tin cậy hơn
B. Máy tính chỉ làm việc với hai kí tự 0 và 1
C. Dãy bit được xử lí dễ dàng hơn
D. Dãy bit chiếm ít dung lượng nhớ hơn

Câu hỏi 2: 15 MB tương đương với khoảng bao nhiêu byte?

A. 15.000 byte
B. 150.000 byte
C. 1.500.000 byte
D. 15.000.000 byte

Câu hỏi 3: Đâu không phải là mạng không dây?

A. 4G
B. Cáp quang
C. Wifi
D. Bluetooth

Đáp án đúng là B (câu 1), D (câu 2) và B (câu 3). Dữ liệu trong máy tính được mã hóa thành dãy bit vì phần cứng máy tính chỉ làm việc với hai kí tự 0 và 1; 15 MB xấp xỉ 15.000.000 byte; cáp quang là kết nối có dây nên không phải mạng không dây.

Vì sao câu 1 có đáp án B

Máy tính được tạo nên từ hàng tỉ mạch điện tử, và ở mức cơ bản mỗi mạch chỉ phân biệt được hai trạng thái: có dòng điện hoặc không có dòng điện. Hai trạng thái này được quy ước bằng hai kí hiệu 0 và 1, hình thành nên hệ nhị phân; mỗi vị trí 0 hoặc 1 gọi là một bit. Vì phần cứng chỉ “hiểu” hai trạng thái đó, mọi dữ liệu đưa vào máy — số, chữ, hình ảnh, âm thanh — đều phải được mã hóa thành dãy bit thì máy mới xử lý được. Đó chính là nguyên nhân gốc rễ mà đáp án B nêu ra.

Lời giải gốc cũng nhấn mạnh: việc mã hóa thành dãy bit cho phép máy tính dễ dàng thực hiện các phép toán logic và xử lý thông tin. Ý này đúng, nhưng nó là kết quả của việc máy chỉ làm việc với 0 và 1, chứ không phải lý do bắt buộc phải mã hóa theo cách này.

Vì sao câu 2 có đáp án D

Quy đổi đơn vị lưu trữ theo bậc, mỗi bậc nhân 1024:

1 KB = 1024 byte.
1 MB = 1024 KB = 1024 × 1024 = 1.048.576 byte.
15 MB = 15 × 1.048.576 = 15.728.640 byte.

Kết quả chính xác là 15.728.640 byte. Đề chỉ hỏi “khoảng”, nên trong bốn phương án, D là giá trị gần nhất. Nếu quy đổi theo hệ thập phân (1 MB = 10⁶ byte) thì 15 MB đúng bằng 15.000.000 byte — cả hai cách quy đổi đều dẫn về phương án D.

Vì sao câu 3 có đáp án B

Cáp quang là kết nối mạng có dây: dữ liệu được truyền bằng tín hiệu ánh sáng chạy bên trong sợi quang bằng thủy tinh hoặc nhựa, tức là phải có phương tiện truyền dẫn vật lí nối trực tiếp hai đầu. Ngược lại, 4G là mạng di động dùng sóng vô tuyến phát từ trạm phát, còn Wifi và Bluetooth truyền tin bằng sóng điện từ trong không gian — cả ba đều không cần dây cáp, nên đều là mạng không dây. Vì vậy B là phương án không thuộc nhóm mạng không dây.

Vì sao các phương án còn lại sai

Ở câu 1, C là đáp án bẫy dễ nhầm nhất: “dãy bit được xử lí dễ dàng hơn” nghe hợp lí nhưng chỉ là hệ quả của hệ nhị phân, không phải nguyên nhân khiến mọi dữ liệu phải mã hóa thành bit. Phương án A sai vì độ tin cậy đến từ cách tổ chức và kiểm tra dữ liệu, không phải bản chất dãy bit. Phương án D sai vì mã nhị phân không tiết kiệm nhớ: chỉ một chữ cái đã cần tới 8 bit để lưu.

Ở câu 2, A chỉ tương đương khoảng 15 KB, B khoảng 146 KB, C khoảng 1,4 MB — cả ba đều quá nhỏ so với 15 MB, sai hẳn nhiều bậc đơn vị. Ở câu 3, A, C, D đều truyền tín hiệu bằng sóng điện từ nên đều là mạng không dây, chỉ có B là có dây.

Hệ thống kiến thức liên quan

Ba câu cùng xoay quanh nền tảng lưu trữ và truyền dữ liệu của máy tính:

Bit và hệ nhị phân: ở tầng điện tử, máy tính chỉ có tín hiệu bật/tắt, nên mọi thông tin được biểu diễn bằng chuỗi 0 và 1. Bit là đơn vị thông tin nhỏ nhất; 1 byte = 8 bit, đủ mã hóa một kí tự chữ cái.
Bậc đơn vị lưu trữ: 1 KB = 1024 byte; 1 MB = 1024 KB; 1 GB = 1024 MB. Quy ước 1024 dùng trong kĩ thuật, còn quy ước 1000 thường thấy trên nhãn sản phẩm thương mại — hai cách chênh nhau ít nhưng cần phân biệt khi làm bài.
Mạng có dây và không dây: mạng có dây truyền qua phương tiện vật lí như cáp quang, cáp đồng (Ethernet); mạng không dây dùng sóng điện từ như Wifi, Bluetooth, mạng di động 4G/5G.

Mẹo ghi nhớ

Gặp câu hỏi “vì sao mã hóa thành dãy bit”, chọn phương án nêu bản chất phần cứng: máy tính chỉ làm việc với 0 và 1; các phương án kiểu “dễ hơn”, “ít nhớ hơn” thường chỉ là hệ quả. Khi đổi MB sang byte, nhớ mỗi bậc nhân 1024, nên 15 MB ≈ 15 × 1 triệu = 15 triệu byte. Với mạng không dây, nhìn vào tên gọi: thấy từ “cáp” là có dây; Wifi, Bluetooth, 4G, 5G đều truyền bằng sóng.