Ý nghĩa kinh tế của vị trí địa lý nước ta là – đáp án C

Câu hỏi: Ý nghĩa kinh tế của vị trí địa lý nước ta là

• A. Tự nhiên phân hóa đa dạng giữa Bắc – Nam, Đông – Tây.
• B. Nguồn tài nguyên sinh vật và khoáng sản vô cùng giàu có.
• C. Thuận lợi giao lưu với các nước trong khu vực và thế giới.
• D. Thuận lợi để xây dựng nền văn hóa tương đồng với khu vực.

Câu hỏi 2: Vị trí địa lí và hình thể đã tạo nên

• A. Khí hậu nhiệt đới có 4 mùa rõ rệt.
• B. Sự phân hóa đa dạng của tự nhiên.
• C. Sông ngòi nhiều nước quanh năm.
• D. Tài nguyên khoáng sản phong phú.

Đáp án đúng là C. Thuận lợi giao lưu với các nước trong khu vực và thế giới. Đây là lợi thế kinh tế trực tiếp của vị trí địa lý nước ta: nằm sát các tuyến đường biển quốc tế quan trọng nên dễ dàng trao đổi hàng hóa, thu hút đầu tư. Với câu 2, đáp án đúng là B: vị trí địa lí và hình thể đã tạo nên sự phân hóa đa dạng của tự nhiên.

Vì sao câu 1 chọn phương án C

Ý nghĩa kinh tế của vị trí địa lý nước ta thể hiện rõ nhất ở khả năng giao lưu với bên ngoài. Việt Nam nằm ở trung tâm Đông Nam Á, rìa phía đông bán đảo Đông Dương, giáp Trung Quốc ở phía bắc, giáp Lào và Campuchia ở phía tây, đồng thời sở hữu đường bờ biển dài sát Biển Đông — tuyến hàng hải quốc tế nhộn nhịp nối Thái Bình Dương với Ấn Độ Dương.

Nhờ vị trí đó, hàng hóa xuất nhập khẩu của nước ta dễ dàng đi tới các thị trường lớn trong khu vực và trên thế giới; Việt Nam có điều kiện thu hút đầu tư nước ngoài và tham gia vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Đó chính là tác động kinh tế trực tiếp mà vị trí địa lý mang lại, hoàn toàn khớp với nội dung phương án C.

Vì sao các phương án A, B, D của câu 1 không đúng

Phương án A nói về sự phân hóa tự nhiên theo hướng Bắc – Nam và Đông – Tây. Đây thuộc nhóm ý nghĩa về tự nhiên của vị trí địa lý (điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên), không thuộc phạm vi kinh tế nên loại.

Phương án B là đáp án dễ nhầm nhất. Tài nguyên sinh vật và khoáng sản tuy gợi liên tưởng đến phát triển kinh tế, nhưng bản chất chúng là kết quả của điều kiện tự nhiên và quá trình địa chất – kiến tạo lâu dài, tức thuộc ý nghĩa tự nhiên chứ không phải lợi thế kinh tế trực tiếp do vị trí đem lại.

Phương án D đề cập việc xây dựng nền văn hóa tương đồng với khu vực, thuộc ý nghĩa văn hóa – xã hội của việc tiếp xúc, giao lưu văn hóa, không phải ý nghĩa kinh tế.

Câu 2: vì sao vị trí địa lí và hình thể tạo nên sự phân hóa đa dạng của tự nhiên

Vị trí địa lí (vĩ độ, kinh độ) kết hợp với hình thể lãnh thổ (mảnh, hẹp, kéo dài theo hướng Bắc – Nam) là nguyên nhân trực tiếp tạo nên sự phân hóa đa dạng của tự nhiên. Lãnh thổ trải dài khoảng 15 độ vĩ tuyến (từ 8°34′ đến 23°23′ Bắc) khiến khí hậu chuyển biến rõ từ Bắc vào Nam: phía Bắc có mùa đông lạnh, phía Nam nóng quanh năm. Đất nước hẹp ngang với địa hình chủ yếu là đồi núi khiến địa hình, sông ngòi, đất đai, sinh vật cũng thay đổi theo hướng Đông – Tây. Tổng hợp các hiệu ứng đó chính là sự phân hóa đa dạng của tự nhiên.

Phương án A sai vì khí hậu có bốn mùa rõ rệt chỉ đúng với miền Bắc do ảnh hưởng của gió mùa mùa đông; cả nước mang tính chất nhiệt đới ẩm gió mùa, miền Nam chỉ có hai mùa mưa – khô. Hơn nữa, đây chỉ là một đặc điểm khí hậu, chưa phản ánh trọn vẹn ảnh hưởng của vị trí và hình thể đến toàn bộ tự nhiên.

Phương án C sai vì sông ngòi nhiều nước quanh năm chỉ là một đặc điểm riêng về thủy văn, bắt nguồn từ khí hậu mưa nhiều, không đủ sức khái quát tác động của vị trí và hình thể. Phương án D sai vì sự phong phú của khoáng sản phụ thuộc vào điều kiện địa chất và lịch sử kiến tạo, không do vị trí hay hình thể lãnh thổ quyết định.

Hệ thống kiến thức liên quan

Khi học về vị trí địa lý Việt Nam, cần phân chia ý nghĩa thành từng nhóm để đối chiếu phương án cho nhanh:

• Nhóm ý nghĩa kinh tế: thuận lợi giao lưu hàng hóa với các nước, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, thu hút đầu tư nước ngoài, khai thác các tuyến đường biển và quan hệ với nước láng giềng.
• Nhóm ý nghĩa tự nhiên: khí hậu nhiệt đới ẩm gió mùa, tự nhiên phân hóa đa dạng theo Bắc – Nam và Đông – Tây, tài nguyên sinh vật và khoáng sản.
• Nhóm ý nghĩa văn hóa – xã hội: giao lưu, tiếp biến văn hóa với các nước trong khu vực.

Với câu 2, cần nắm mối liên hệ: vị trí (vĩ độ, kinh độ) và hình thể lãnh thổ chi phối khí hậu, địa hình, sông ngòi, đất đai và sinh vật. Hiểu được sự liên kết này sẽ thấy được cả những thuận lợi và thách thức mà vị trí địa lý đặt ra cho sự phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam.

Mẹo ghi nhớ dạng câu hỏi về vị trí địa lý

Khi đề hỏi cụ thể về ý nghĩa kinh tế, ưu tiên phương án chứa các từ khóa: giao lưu, thương mại, xuất nhập khẩu, đầu tư. Loại nhanh phương án chỉ nói về tài nguyên hoặc văn hóa, vì chúng thuộc nhóm ý nghĩa tự nhiên hoặc văn hóa – xã hội.

Khi đề ghép hai cụm “vị trí địa lí” và “hình thể” trong một câu, đáp án gần như luôn là “sự phân hóa đa dạng của tự nhiên” — vì đây là kết quả tổng hợp của cả hai yếu tố, không thể quy về một thành tố riêng lẻ như khí hậu, sông ngòi hay khoáng sản.