Câu hỏi: Nước ta có nguồn tài nguyên khoáng sản phong phú là do vị trí địa lí nào?
- A. giáp vùng biển rộng lớn, giàu tài nguyên.
- B. nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn.
- C. nằm trên đường di lưu và di cư sinh vật.
- D. có hoạt động của gió mùa và Tín phong.
Đáp án đúng là B. Nước ta nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn. Đây là yếu tố địa chất quyết định sự phong phú của tài nguyên khoáng sản, trong khi các phương án còn lại chỉ phản ánh ảnh hưởng của biển, sinh học hoặc khí hậu — không liên quan trực tiếp đến khoáng sản.
Vì sao đáp án B đúng?
Tài nguyên khoáng sản hình thành trong lòng đất qua các quá trình địa chất kéo dài hàng triệu năm, gắn liền với quá trình hình thành và biến đổi vỏ Trái Đất. Khoáng sản không phân bố đồng đều khắp nơi mà tập trung tại những khu vực có điều kiện địa chất thuận lợi, gọi là các vành đai sinh khoáng — nơi chứa đựng nhiều loại khoáng sản quý giá.
Vị trí địa lí của Việt Nam nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn của khu vực, nên lãnh thổ nước ta được hưởng lợi từ sự tập trung khoáng sản này. Chính các hoạt động địa chất lâu dài trong quá khứ đã tạo nên sự phân bố tài nguyên khoáng sản phong phú với nhiều loại khác nhau như than, sắt, bôxit, apatit, thiếc… Đây là căn cứ trực tiếp trả lời cho câu hỏi: muốn giải thích nguồn khoáng sản, phải xét đến yếu tố địa chất — cấu trúc vỏ Trái Đất, chứ không phải yếu tố khí hậu hay sinh vật.
Vì sao các phương án còn lại sai?
Phương án A là phương án dễ nhầm nhất. Việc nước ta giáp vùng biển rộng lớn, giàu tài nguyên là đúng, nhưng điều này nói lên sự giàu có của tài nguyên biển như dầu mỏ, khí tự nhiên, hải sản, muối… Câu hỏi lại tập trung vào khoáng sản nói chung — loại tài nguyên chủ yếu nằm trong lòng đất trên lục địa, gắn với quá trình địa chất. Vùng biển rộng không giải thích được vì sao trong lòng đất nước ta có nhiều khoáng sản đến vậy.
Phương án C đề cập đến đường di lưu và di cư sinh vật. Đây là yếu tố sinh học, giải thích cho sự đa dạng của hệ động, thực vật — hoàn toàn không liên quan đến khoáng sản, vốn là sản phẩm của quá trình địa chất chứ không phải của sinh giới.
Phương án D nói về hoạt động của gió mùa và Tín phong. Đây là yếu tố khí hậu, ảnh hưởng đến thời tiết, chế độ mưa gió của nước ta, không tạo ra hay làm tăng thêm khoáng sản trong lòng đất.
Hệ thống kiến thức liên quan
Câu hỏi này thuộc nội dung ý nghĩa của vị trí địa lí Việt Nam trong bài học về lãnh thổ và địa lí tự nhiên. Từng đặc điểm vị trí địa lí tác động đến một khía cạnh riêng của tự nhiên và tài nguyên:
- Nằm liền kề các vành đai sinh khoáng lớn → tài nguyên khoáng sản phong phú.
- Giáp vùng biển rộng lớn → giàu tài nguyên biển như dầu khí, khoáng sản ven bờ, hải sản.
- Nằm trên đường di lưu và di cư của nhiều loài → hệ động, thực vật đa dạng.
- Chịu tác động của gió mùa và Tín phong → hình thành khí hậu nhiệt đới gió mùa ẩm.
Việc nắm được từng cặp quan hệ “đặc điểm vị trí — thành phần tự nhiên tương ứng” giúp phân biệt nhanh các phương án, vì mỗi phương án trong đề đều là ý nghĩa thật của vị trí địa lí nước ta, chỉ khác ở chỗ chúng trả lời cho đối tượng nào.
Mẹo ghi nhớ
Ghép từ khóa theo cặp là cách nhớ nhanh nhất: khoáng sản luôn đi với vành đai sinh khoáng (cả hai đều chứa chữ “khoáng”); sinh vật đi với đường di lưu, di cư; khí hậu đi với gió mùa, Tín phong; tài nguyên biển đi với vùng biển rộng lớn. Khi đề hỏi về khoáng sản, hãy chọn đáp án chứa yếu tố địa chất và loại bỏ ngay các phương án thuộc nhóm khí hậu hoặc sinh học.
Bài viết liên quan: